Lãnh đạo trung tâm GDNN- GDTX nêu lo ngại nếu hợp nhất cơ học vào mô hình “trung học nghề”

Lo ngại mất đi vai trò then chốt trong việc xây dựng xã hội học tập và học tập suốt đời tại địa phương

Thứ nhất, “bỏ rơi” đối tượng phục vụ. Chức năng của “trung học nghề” tập trung vào một đối tượng rất hẹp là học sinh sau tốt nghiệp trung học cơ sở để thực hiện phân luồng, hướng nghiệp. Trong khi đó, đối tượng của trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên là toàn dân trong cộng đồng, không phân biệt lứa tuổi.

Thứ hai, có thể làm tê liệt các nhiệm vụ thiết yếu. Khi một trung tâm bị chuyển đổi thành “trung học nghề”, toàn bộ nguồn lực của đơn vị sẽ phải dồn vào việc tuyển sinh và đào tạo cho học sinh 15-18 tuổi. Vì vậy, các nhiệm vụ thiết yếu như: xóa mù chữ, đào tạo nghề, đào tạo lại, bồi dưỡng kỹ năng cho người lao động (đặc biệt là lao động nông thôn, người lớn tuổi), các lớp chuyên đề ngắn hạn sẽ không còn được triển khai. Điều này không chỉ gây lãng phí nguồn lực mà còn làm mai một sứ mệnh xã hội mà các trung tâm đã kiên trì xây dựng trong suốt nhiều năm.

Thứ ba, không phù hợp về nhân lực và cơ sở vật chất. Đội ngũ giáo viên tại các trung tâm hiện nay chủ yếu là giáo viên dạy văn hóa (hệ giáo dục thường xuyên). Bên cạnh đó, cơ sở vật chất cũng chỉ phục vụ việc dạy văn hóa và một số nghề sơ cấp đơn giản. Nếu chuyển đổi thành “trung học nghề” đúng nghĩa, sẽ nảy sinh tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng giáo viên dạy nghề chuyên sâu, đồng thời thiếu máy móc, thiết bị hay xưởng thực hành. Kết quả là mô hình “trung học nghề” dễ rơi vào tình trạng hình thức.

Cần sắp xếp, hợp nhất hiệu quả mà vẫn đảm bảo được sứ mệnh

“Không thể chuyển ngay và luôn tất cả các trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên sang trung học nghề, vì điều này không khoa học và không phù hợp. Mô hình trung học nghề là hướng đi mới, còn các trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện mục tiêu giáo dục suốt đời,” Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo lưu ý. Đồng thời, Bộ trưởng đề nghị các đơn vị nghiên cứu, bám sát chỉ đạo của Bộ để việc sắp xếp diễn ra đồng bộ, đúng định hướng.

Theo thầy Phạm Ngọc Tú, phát biểu của Bộ trưởng có ý nghĩa vô cùng quan trọng, giúp “cởi trói” về tâm lý và tạo định hướng cho các địa phương.

Trước hết, điều này giúp các trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên ổn định tổ chức, giữ vững sứ mệnh cũng như hiểu rõ đây không phải là mô hình sẽ bị thay thế, mà vẫn là một trụ cột quan trọng để thực hiện mục tiêu giáo dục suốt đời, phục vụ nhu cầu học tập đa dạng của người dân, từ các lớp văn hóa giáo dục thường xuyên đến các chương trình nghề ngắn hạn.

Thứ hai, tạo cơ sở để địa phương tham mưu linh hoạt, đây được xem như “kim chỉ nam” quan trọng giúp Giám đốc các Sở Giáo dục và Đào tạo có cơ sở tham mưu cho tỉnh một cách chủ động, linh hoạt, phù hợp với điều kiện thực tiễn, tránh áp dụng máy móc các mô hình.

Thứ ba, mô hình “trung học nghề” được xác định là một hướng, chứ không phải để thay thế mô hình hiện có. Chủ trương này tạo điều kiện để hai hệ thống cùng phát triển hài hòa, các trường trung học nghề tập trung đào tạo nghề chính quy, đáp ứng nhu cầu lao động; còn các trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên đảm nhiệm vai trò giáo dục cộng đồng và học tập suốt đời. Hai mô hình bổ trợ cho nhau, cùng góp phần hoàn thiện mạng lưới giáo dục địa phương.

“Vì vậy, để việc sắp xếp, hợp nhất đạt hiệu quả tối ưu mà vẫn đảm bảo đúng sứ mệnh, cần tuân thủ hai nguyên tắc cơ bản là bảo đảm tinh gọn đầu mối quản lý, tránh chồng chéo, dàn trải và giữ vững mạng lưới phục vụ người dân.